LEKSYKONCzęści maszyn
Chwytak wyburzeniowy
Inne nazwy: Chwytak sortujący, kleszcze, chwytak do złomu
Para uzębionych szczęk sterowanych hydraulicznie, montowana na ramieniu koparki, służąca do chwytania, sortowania i ładowania materiału nieregularnego — gruzu, złomu, drewna — którego łyżka nie utrzyma.
Co robi
Tam gdzie łyżka nabiera, chwytak chwyta. Dwie lub więcej szczęk zamyka się pod ciśnieniem hydraulicznym z siłą wystarczającą, by skruszyć mur i pewnie utrzymać kształtownik stalowy, gdy maszyna wykonuje obrót. Większość obraca się bez ograniczeń, żeby operator mógł ustawić szczęki względem podnoszonego przedmiotu. Chwytaki sortujące używane w recyklingu mają szczęki płytsze i gęstsze zęby; wyburzeniowe są cięższe, z mniejszą liczbą grubszych zębów zaprojektowanych tak, by przetrwać uderzenie w beton i zbrojenie.
Dlaczego staje się obiektem
Szczęka chwytaka to kształt wyznaczony wyłącznie przez siłę: wygięta blacha o przekroju najgłębszym tam, gdzie obciąża ją sworzeń, z zębami na krawędzi roboczej i żebrami tam, gdzie napiera siłownik. W pracy zamyka się sama na siebie, więc obie szczęki są lustrzanymi połowami jednej formy, a zużycie pojawia się w miejscu ich spotkania. Wycofanie wynika zwykle z pęknięcia szczęki albo wyrobienia otworu sworznia. Ocalałe szczęki czytają się jak otwarta muszla — forma z oczywistym wnętrzem i zewnętrzem, co w stali z odzysku jest rzadkością.
